
Het principe van ‘Systeemdenken’
Wolken pakken zich samen, de lucht wordt donker, bladeren dwarrelen op en we weten dat er regen komt. We weten ook dat na de bui het regenwater verderop bij het grondwater terecht komt en dat morgen de lucht weer is opgeklaard. Al deze gebeurtenissen liggen in tijd en ruimte ver uit elkaar en toch staan ze allemaal met elkaar in verband volgens éénzelfde patroon. Elk van deze gebeurtenissen heeft een, meestal aan het gezicht onttrokken, invloed op de rest. Het systeem van een regenbui laat zich slechts doorgronden als je het geheel beschouwt en niet alleen een los deel van het patroon. Organisaties en andere menselijke activiteiten zijn ook systemen. Ook hiervoor geldt dat onze daden onderling verbonden worden door onzichtbare weefsels en dat het vaak jaren kan duren voor het effect van de ene actie op de andere zichtbaar wordt. Bovendien maken we zelf deel uit van die weefsels, zodat het extra moeilijk voor ons is om het hele patroon van verandering te zien. We hebben daarom de neiging om alleen naar momentopnamen van losse delen van het systeem te kijken en dan vragen we ons af waarom onze echte problemen maar niet opgelost lijken te worden.
Werking van het tijdloze principe
Systeemdenken stelt ons in staat de grote patronen en onderliggende krachten duidelijker te zien en effectiever te veranderen. Systeemdenken betekent niet het negeren van complexiteit. Het betekent veeleer het organiseren van de complexiteit tot een coherent verhaal waarin de oorzaken van problemen van het systeem-archetype zichtbaar worden gemaakt en waarin duidelijkheid ontstaat over hoe blijvende verbeteringen aangebracht kunnen worden.